Als je kanker zegt, zeg je kaal. Technisch gezien is het niet de kanker zelf die je kaal maakt, maar de behandelingen ertegen. Toch is kanker indirect de boosdoener. Voor mij was kaal worden niet direct traumatisch, maar het heeft me onverwacht toch geraakt – en doet dat nog steeds.

Wanneer je op sociale media in een tunnel van berichten over kanker terechtkomt, zie je ongetwijfeld video’s van, meestal, vrouwen en meisjes die huilend hun lange haren laten afknippen of scheren. Ook bij mij raakt dit een gevoelige snaar, mede omdat ik zelf door de behandelingen twee keer kaal ben geweest. Toch herken ik me niet volledig in die emotie. Ik weet niet precies waarom. Ik ben ijdel als het om mijn haar gaat en het was zeker confronterend om het te verliezen, maar voor mij was het geen traumatische ervaring. Het maakt natuurlijk verschil of je jarenlang je haar hebt laten groeien en plotseling wordt geconfronteerd met haarverlies, of dat je, zoals ik, regelmatig naar de kapper gaat. Daarnaast speelt het verschil in haardracht tussen mannen en vrouwen mee; voor vrouwen is het vaak ingrijpender om kort haar of helemaal geen haar te hebben. Maar hoe je het ook bekijkt, het eindresultaat is een duidelijk zichtbaar ziek persoon, en iedereen weet meteen wat je doormaakt.

Ik ben blij dat het voor mij geen traumatische ervaring was. Sterker nog, het was een bewuste keuze. Het kapsel dat ik had na een paar week behandelingen stemde me niet vrolijk; ik wilde ervan af. Toen ik werd opgenomen, was mijn haar al toe aan een knipbeurt. Na de start van de behandelingen begon het dood en pijnlijk aan te voelen en, zij het licht, uit te vallen. Op een gegeven moment was ik er zo klaar mee dat ik een pet begon te dragen. Een zorgassistent in het ziekenhuis merkte dat op en zo kwam de vraag: kon ik naar de kapper? De keuze was simpel: zo laten of de tondeuse eroverheen, want een echte kapper was geen optie door de chemotherapie. Ik koos voor millimeteren. In één klap zag ik eruit als een kankerpatiënt, maar dat nam ik op de koop toe. Het dode, pijnlijke haar was weg en ik voelde me opgelucht. Natuurlijk kwamen daarna de opmerkingen dat ik het ‘wel kon hebben’, maar de foto’s bewijzen het tegendeel.

In de maanden daarna groeide mijn haar heel langzaam terug tot een paar centimeter, maar het voelde doods aan en was volledig wit. Net toen het echt begon te groeien, startte ik met de bestralingen en chemotherapie voorafgaand aan de stamceltransplantatie op 24 maart 2022. Dit keer verloor ik al mijn haar, inclusief wenkbrauwen en wimpers. Ik weet nog dat ik een verpleegkundige vroeg of het wel terug zou groeien. Blijkbaar maakte ik me er toch zorgen over. Ze stelde me gerust en zei dat dat meestal het geval was. Daardoor kon ik mijn nieuwe look makkelijker omarmen.

Langzaamaan begon mijn haar weer terug te groeien in de maanden na mijn opname. Mijn eerste kappersbezoek na mijn behandelingen was een hele bijzondere ervaring. Ik woonde pas sinds acht maanden in mijn wijk en was al die tijd niet naar de kapper geweest door mijn ziekte. De kapper, waar ik nog nooit eerder was geweest, begon met knippen en vroeg of ik volledig kaal was geweest. Ik was verbaasd dat hij dat zien kon – mijn haar was overal even lang en door de lichte slag in het haar had hij een vermoeden waarom. Ik vertelde hem wat er was gebeurd en hierdoor was het een hele bijzondere ervaring die eerste knipbeurt en ik vond het fijn om op deze manier deze periode af te sluiten en weer met een normaal kapsel rond te lopen. Want ja, ik blijf ijdel als het om mijn haar gaat.

Mijn haar groeit uiteindelijk weer zoals voor de behandelingen, maar er is wel iets veranderd. Ik had nooit extreem lang haar, maar ik droeg het ook niet heel kort. Sinds mijn ziekte merk ik dat als mijn haar langer aan het worden is en de wind erdoorheen waait, het begint te kriebelen op mijn hoofd. Dat gevoel brengt me direct terug naar het moment dat mijn haar uitviel, en dat vind ik nog steeds erg onaangenaam en hierom maak ik nu meteen een afspraak bij de kapper zodra ik dit merk. Op deze manier merk ik dus toch dat het mijn niet volledig onberoerd heeft gelaten.

Ondanks de stereotypering rondom haarverlies bij kanker, denk ik dat iedere patiënt dit op zijn of haar eigen manier ervaart en bepaalt of het traumatisch is of niet. Wanneer ik nu video’s over dit onderwerp voorbij zie komen of in het ziekenhuis langs de plek loop waar ze voorlichting geven over haarverlies en de opties voor haarwerken en pruiken, raakt dat mij door mijn eigen ervaringen en tegelijkertijd ben ik dankbaar dat het voor mij niet traumatisch is geweest – of in ieder geval een stuk minder.

Heb jij ervaring met haarverlies door kanker? Heeft deze post je geholpen om dit onderwerp beter te begrijpen? Of heb je vragen? Laat het weten in een reactie onder deze blogpost of op Instagram in de comments of via een DM!